الشيخ المنتظري

437

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

« ثمرها الفتنة » ثمره اين دنيا فتنه و جنگ و خونريزى بود ; يعنى نتيجه اى كه از اين دنيا نصيب مردم آن روز مىشده اين است كه هميشه گرفتار جنگ و ستيز بوده اند . « و طعامها الجيفة » و خوراك مردم هم در آن روز جيفه و مردار بوده است . « شعار » از نظر لغت در مقابل « دثار » است ، اين دو واژه در اصل به ترتيب به معناى لباس زير و لباس رو مىباشند ، لباس زير را به اين دليل كه با موى بدن مباشرت دارد « شعار » مىگويند ، « شعار » از « شعر » به معناى مو است . حضرت فرموده است : « و شعارها الخوف » درون مردم آن زمان ترس بوده ، « و دثارها السّيف » و ظاهر مردم آن زمان شمشير بود ; شمشيرها را به ظاهر خود حمايل مىكردند و مىجنگيدند ولى در حقيقت ترس و وحشت شعار آنها بود . عبرت از گذشتگان « فَاعْتَبِرُوا عِبَادَاللهِ ، وَاذْكُرُوا تِيكَ الَّتِى آبَاؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ بِهَا مُرْتَهَنُونَ ، وَعَلَيْهَا مُحَاسَبُونَ » ( پس اى بندگان خدا عبرت بگيريد ، و به ياد بياوريد عقايد و كارهاى نادرست پدران و برادران خود را كه اكنون در گرو آنها و گرفتار آنها هستند ، و به آنها بازخواست مىشوند . ) « فاعتبروا عباد الله » يعنى از اين كه مردمى در يك زمان طولانى در فترت قرار گرفتند و آن همه نگرانى داشتند ، بايد عبرت بگيريد و قدر اين نعمت بزرگ الهى را كه رسالت حضرت خاتم الانبياء ( صلى الله عليه وآله و سلم ) است بدانيد . « و اذكروا تيك الّتى آباؤكم و اخوانكم بها مرتهنون » بايد به ياد بياوريد آن اعمال و رفتار جاهلانه اى را كه پدران و برادران شما داشتند و پس از مرگ گرفتار آن هستند . « تيك » مركّب از « تى » اسم اشاره و « ك » است ، اشاره به اعمال زشت و ناپسند گذشته ها دارد ; يعنى به ياد بياوريد آن اعمال زشت و ناپسندى را كه در گذشته پدران و برادرانتان داشتند و در رهن و گرو آنها هستند « و عليها محاسبون » و بر آن